Hayvan Hasarından Korumak için Saçtelli Bahçe Inşaatı

Bahçenin bir sabah yerle bir olmuş görünmesi, çoğu ev bahçıvanının başına en az bir kez gelir. Fasulye filizleri düzgün bir kesikle biçilmiş, çilekler ısırılmış, taze ekilen soğanlar çıkarılıp kenara atılmış... Bu noktada akla gelen ilk çözüm çit kurmaktır. Ama hangi tel, hangi yükseklik, ne kadar derinlik? Aşağıda, karar verirken sorduğunuz soruların üzerinden tek tek gidiyoruz.

Önce şunu netleştirin: zararlı kim?

Hasarın kimden geldiğini nasıl anlarım? İz okumak, malzeme seçiminin yarısıdır:

• Tavşan: Gövdeleri 45 derecelik, jilet gibi düzgün açıyla keser. Hasar yerden 40-50 cm yüksekliğe kadardır.
• Sincap ve fare: Kazınmış toprak çukurları, kemirilmiş meyve, yerinden çıkarılmış soğanlar. Dikey tırmanma yeteneği yüksektir.
• Köstebek ve tarla faresi: Hasar yer altındadır; bitki sağlam görünürken bir çekişte elinizde kalır.
• Kedi ve kuş: Tohum yataklarında eşeleme, fide devrilmesi.
• Kirpi ve yaban domuzu: Geniş, dağınık, derin kazılmış alanlar.

Bu ayrım önemli, çünkü tavşan için 60 cm yeterli olurken sincaba karşı üstü açık bir çit neredeyse hiçbir işe yaramaz.

Hangi tel? Karşılaştırma

Tavuk teli ile saç teli aynı şey mi? Hayır ve bu karışıklık en pahalı hatalardan biri. Altıgen gözlü tavuk teli ince, esnek, kolay deforme olur; kemirgenler gözünü genişletebilir. Kaynaklı kare gözlü saç teli (hardware cloth) daha rijittir, kesik uçları toprağa gömüldüğünde şeklini korur. Saçtelli bahçe yapımı derken kastedilen genellikle bu kaynaklı kare gözlü malzemedir.

Galvaniz mi, PVC kaplı mı? Sıcak daldırma galvaniz, kesim sonrası bile korozyona daha dayanıklıdır. PVC kaplı tel görsel olarak bahçede daha az göze batar, ancak kaplama çizildiği yerden paslanmaya başlar. Toprağa gömülecek kısımda galvaniz kalınlığı belirleyicidir.

Adım adım kurulum

1. Çevreyi ölçün ve köşeleri işaretleyin. Kare bir alan, aynı çevrede dikdörtgenden daha az tel ister. Küçük bahçelerde alan planlaması yapıyorsanız, çiti yolların ve sulama hattının geçişini engellemeyecek şekilde konumlandırın.
2. Direk aralığını belirleyin. 1,8-2,5 m arası pratik bir aralıktır. Rüzgârlı bölgelerde 1,5 m'ye inin. Köşe direkleri hem daha kalın hem de çapraz destekli olmalı; gerilim orada toplanır.
3. Direkleri dikin. Toplam direk boyunun en az üçte biri toprakta kalsın. Ahşap kullanacaksanız gömülü kısmı emprenye olmalı; galvaniz boru ya da T-profil demir daha uzun ömürlüdür.
4. Hendek kazın. Çit hattı boyunca 15-25 cm derinliğinde bir hendek açın. Bu adımı atlamak, çitin işlevini yarıya indirir.
5. Teli "L" biçiminde kıvırın. Alt 20-25 cm'i dışa doğru 90 derece bükün ve hendeğe yatık olarak yerleştirin. Kazıyan hayvan çit dibine geldiğinde altta tel bulur ve genellikle vazgeçer.
6. Teli gerin ve bağlayın. Direklere galvaniz tel bağ, kelepçe ya da U çivi ile sabitleyin. Bağlantı noktalarını 30-40 cm aralıkla koyun; seyrek bağlanan tel zamanla direkten ayrılıp aralık açar.
7. Üst kısma karar verin. Tavşan için 75-90 cm yükseklik yeterlidir. Sincap ve kedi için üst 20-30 cm'i dışa doğru eğimli bırakın ya da alanı tamamen üstten örtün; tırmanan hayvan sarkan yüzeyde tutunamaz.
8. Kapı yapın. Kapı kasasını çerçeve içine alın ve alt eşiğine de tel geçirin. Eşik boşluğu 2 cm'i geçmesin.
9. Ek yerlerini üst üste bindirin. İki tel rulosu birleşiyorsa en az 10 cm bindirme yapıp iki noktadan bağlayın. Uç uca dayanan ekler ilk kışta açılır.
10. Kontrol turu atın. Kurulumdan sonra çitin dibini elinizle takip edin. Parmağınızın geçtiği her yer, bir kemirgen için kapıdır.

Sık yapılan hatalar

• Sadece yüksekliğe odaklanmak. Tavşan tırmanmaz, kazar. 1,5 m yüksek ama toprak altında hiç teli olmayan çit, altından 10 cm'de geçilir.
• Fazla büyük göz seçmek. 50 mm göz yetişkin tavşanı durdurur ama yavr
  © 2026 Ferah Yaprak